Coñecer Galicia: Os Muíños do Folón e Picón

Esta foi a miña intervención no programa "Coñecer Galicia" que se emitiu o sábado 27 de febreiro en directo na Radio Galega. Nesta ocasión falei coa condutora Isabel Freire dos Muíños do Folón e do Picón, un dos "buques insignia" culturais e turísticos do Concello do Rosal.

Aínda que notaredes que andaba un pouco "apurado", xa que xustamente cadrou que durante a entrevista estaba en plena ruta polos montes de Oia e O Rosal, intentei deixar claro que tanto O Rosal como o Baixo Miño son un auténtico paraíso. 

Dende aquí, agradecer á Radio Galega a súa preocupación e interese polo noso fermoso e histórico enclave dos 67 muíños do Folón e Picón. 

Segue lendo

Entrevista na Radio Galega sobre o Folón-Picón

Isabel Freire. (Foto: CRTVG)

Moi boas!

Que tal. Segundo me veñen de comunicar, mañá sábado 27 de febreiro, sobre as 12:15 horas, entrevistaranme en directo na Radio Galega (91.0 FM), no programa "Coñecer Galicia*" que conduce a xornalista Isabel Freire.

O tema, a ruta e historia do conxunto etnográfico dos 67 muíños do Folón e do Picón (O Rosal-Pontevedra).

*Coñecer Galicia é un programa de viaxes, áxil e entretido que se desenvolve nos ámbitos do ocio, as aventuras e, sobre todo, das culturas do mundo. É conducido por Isabel Freire e transcorre en dous tempos:

1) Os venres faranse propostas para percorrer Galicia na fin de semana: rotas de balnearios, do románico, de sendeirismo, lagos, etc. O programa incluirá tamén entrevistas, documentación escrita, textos literarios e música.

2) Os sábados ampliarase a proposta a unha viaxe máis afastada. Un personaxe de actualidade será quen conte a súa experiencia persoal nun destino elixido por el e, a partir de aí, Coñecer Galicia recreará ese lugar con documentación, fragmentos de película, textos literarios e música do lugar. 

Segue lendo

As Escritoras/es en Lingua Galega, a polo 2016

Asinando o libro dos Muíños do Folón, escrito na compaña de Xoán Martínez Tamuxe

Boas a todos/as!

Coméntovos nesta nova entrada, que a nosa activa Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG) "celebrou na mañá do sábado 13 de febreiro a súa Asemblea Xeral de socios/as, que acordou outorgar a Dolores Macías Pose, e a Mini e Mero os PremiosMestres/as da Memoria 2016, galardóns que se entregarán na I Gala dos Premios Mestres e Mestras da Memoria a celebrar en Lugo o 19 de marzo.

Tamén o nome do Escritor/a Galego/a Universal 2016, distinción que recollerá Pere Gimferrer na I Gala do Libro Galego que terá lugar o 14 de maio na cidade de Santiago de Compostela. 

Así mesmo, acordouse que Helena Villar Janeiro sexa a próxima “Escritora na súa Terra – Letra E” e, por tanto, quen reciba unha homenaxe que este ano chega á súa vixésimo segunda edición; será no mes de xuño no Concello de Rianxo.

Aprobouse o programa de actividades para o ano, que inclúe como a máis próxima a celebración do vindeiro Día de Rosalía de Castro; o programa aposta por continuar con actividades de traxectoria xa asentada e de alcance social como son os paseos literarios ou os obradoiros da escola de escritoras e escritores.

Tamén a organización ou corganización de xornadas de formación dirixidas ao estudo das diferentes formas de crear literatura contemporánea desde os espazos de formación de novos formadores/educadores/mediadores da lectura. Igualmente se reforza o proxecto coordinado pola sección de Literatura Oral coa celebración dunha gala dos premios mestres e mestras da memoria e a través da celebración de novas polafías e dunha nova edición, a novena, da xornada de literatura de tradición oral.

Asemade, a visibilidade da escritora e do escritor a través da web continuará a ser un eixo central da actuación da entidade co enriquecemento do espazo común e mais de cada páxina individual con que cada socia/o conta no centro de documentación da web da aelg.

Tamén se acordou a incorporación de tres novas vogalías ao Consello Directivo da AELG, as de Ledicia Costas por Vigo, Ramiro Torres como responsábel de comunicación, e mais Afonso Becerra como vogal de literatura dramática.

Anunciouse a creación dunha Sección de Literatura Dramática e confirmouse a participación activa da AELG na plataforma Seguir creando".

Por certo, teño que agradecer e lembrar antes de rematar este post, que en marzo deste 2016 fará un ano que dende a Asociación de Escritoras/es en Lingua Galega me elixiran "Autor da semana" no facebook. Prometo, pois, seguir traballando e escribindo en prol da nosa cultura, do noso patrimonio e das nosas xentes. 

¡Ata a próxima! ¡Saúde para todos/as! ¡Bicos e apertas!

Segue lendo

Vídeo da "inesquecible" Experiencia Ecotur

Velaquí vos deixo este pequeno vídeo-resumo da Experiencia ECOTUR de Uniminho/Associação do Vale do Minho Transfronteiriço, na que tiven o pracer de participar hai unhas semanas explicando a Cultura Cabaqueira no Centro Etnográfico "Casa dos Oficios do Rosal" ou mesmo guiando varias rutas da Experiencia A (visita aos muíños do Folón e do Picón) e C (petróglifos de Ghorghalado en Eiras).

Como ben din dende a Experiencia Ecotur, certamente foi incomparable e inesquecible. ¡Parabéns á organización!

Segue lendo

Os Muíños do Folón-Picón en "Quero Galicia"

É un pracer comunicarvos, como guía deste precioso e histórico enclave, que hoxe nas redes sociais de Turgalicia, o conxunto dos 67 muíños hidráulicos do Folón-Picón (O Rosal, Pontevedra) é, con dúas imaxes publicadas, un dos protagonistas da campaña Quero Galicia deste outono de 2015. 

Co lema "Todo o que desexas aquí pode facerse realidade". Viaxar, descubrir máis de 60 muíños centenarios como os do Folón e Picón, sentir a forza da auga que baixa pola fervenza, explorar novos sendeiros. Galicia, o lugar onde os teus desexos se fan realidade.

Segue lendo

Visita ao petróglifo de Eiras e ao Folón-Picón

Finalmente será este sábado 24 de outubro, cando guiarei dúas rutas por O Rosal -despois de ser aprazadas por mal tempo- dentro da Experiencia ECOTUR de Uniminho/Associação do Vale do Minho Transfronteiriço.

A Experiencia ECOTUR 2015 deste sábado distribúese en tres actividades (todas gratuítas) a realizar entre Vila Nova de Cerveira, Tomiño, O Rosal, A Guarda e Caminha.

Pola miña parte, ofrecerei as correspondentes explicacións e acompañamento aos participantes nas experiencias A (visita guiada aos muíños do Folón e do Picón) e C (petróglifos de Ghorghalado en Eiras).

Máis info aquí.

Segue lendo

Guía da Experiência ECOTUR por O Rosal

Este sábado 10 de outubro colaborarei na Experiencia ECOTUR de Uniminho/Associação do Vale do Minho Transfronteiriço, que foi constituída pola Comunidade Intermunicipal do Vale do Minho (actual Associação de Municípios do Vale do Minho) e a Diputación Provincial de Pontevedra, o 4 de novembro de 2005, no edifício da ex-Alfândega de Valença.

A Experiencia ECOTUR 2015 deste sábado distribúese en tres actividades (todas gratuítas) a realizar entre Vila Nova de Cerveira, Tomiño O Rosal, A Guarda e Caminha.

Hai que elixir entre as experiencias (Ativa, Bravo e Convivio), tendo cada unha un límite de participantes. Podes contactar co organizador, Patrick Esteves, inscribirte no e-mail: experienciaecotur@gmail.com ou ben, solicitar máis información no Servizo de Información Xuvenil e Animación Sociocultural do Concello do Rosal (986 62 50 00).

Pola miña parte, e se te animas, comunícote que ofrecerei as correspondentes explicacións e acompañamento nas experiencias A (visita guiada aos muíños do Folón e do Picón) e C (petroglifos de Ghorghalado en Eiras). ¡Vémonos!

ATENCIÓN. Segundo me veñen de comunicar hai uns intres dende a Organización: "por motivos de modificación das condicións climatolóxicas para mañá (10) baixo a influencia do furacán "Joaquín" (depresión extratropical) teremos que aprazar as Experiencias Ecotur ao seguinte día 24 de outubro, mantendo as mesmas actividades e inscritos".

Segue lendo

Visita ao Folón-Picón e á adega Altos de Torona

Este sábado 19 de setembro tiven o pracer de guiar en O Rosal a primeira ruta polos Muíños do Folón e Picón, despois da miña recente viaxe polas Américas.

A visita estivo organizada polo portugués Grupo Terra Verde, con comida incluida nun coñecido restaurante da vila, para xa de tarde coñecer os fantásticos viñedos e instalacións que Altos de Torona ten en Vilachán (Tomiño).

Dende aquí o meu especial agradecemento -entre outros- aos amigos do Camiño Portugués pola Costa, Jorge Torres, Manuel Valdrez e Antonio Fernández Pablos, así como a José Antonio Torres, director-xerente da citada adega, polo seu exquisito trato.

¡Agardando volver a colaborar xuntos de novo neste tipo de actividades turístico-culturais polo Baixo Miño, recibide unha forte aperta!

Segue lendo

Entrevista na TVG sobre os Muíños do Folón

Velaquí vos deixo o pequeno vídeo -emitido hai uns días- da reportaxe e entrevistas que Coímbra e máis eu concedimos ao programa A Revista (Televisión de Galicia) sobre a ruta máis universal de O Rosal.

Como guía deste máxico enclave e como director de Miño Films e do Documental Muíños do Folón-Picón, o meu agradecemento á canle autonómica por interesarse polo noso proxecto e, como non, por promocionar este magnífico conxunto histórico-etnográfico rosaleiro.

Segue lendo

Muíños do Folón, candidatos a "Mejor Rincón"

O conxunto histórico-etnográfico dos 67 Muíños do Folón-Picón (O Rosal-Pontevedra) é o candidato de Galicia no concurso nacional El Mejor Rincón 2015 da Guía Repsol "donde los usuarios de todo el país proponen lugares especiales por su valor cultural o natural, con el objetivo de que, gracias al apoyo de miles de personas, su rincón sea declarado como Mejor Rincón 2015".

Os Muíños do Folón-Picón foron elixidos para representar á Comunidade Galega, competindo ata o martes 7 de xullo coas 16 restantes de España e os seus correspondentes "rincóns". Os 8 máis votados (pódese votar diariamente) pasarán á seguinte rolda do concurso.

Tal e como escribín nunha entrada anterior: "Elixirase o lugar máis especial de España, polo seu valor cultural ou natural... e abofé que -sen menospreciar ningún outro sitio- tanto pola súa cantidade de muíños, como pola súa disposición xeográfica e pola infinidade de atractivos históricos, visuais e paisaxísticos deste Paraíso, na miña humilde opinión, o "Folón-Picón", meréceo.

Para votar e para máis información déixovos o enlace ao Concurso El Mejor Rincón 2015.

Segue lendo

Reportaxe do Folón-Picón en A Revista (TVG)

Coímbra, nun momento da súa entrevista para a TVG

Hoxe, xoves 18 de xuño, Cristóbal Coímbra e máis eu estivemos nos Muíños do Folón-Picón (O Rosal) para ser entrevistados no programa da Televisión de Galicia, A Revista (xa vos avisarei cando se emite, pero o máis seguro, para a semana).

O Documental que estamos realizando sobre estes enxeños hidráulicos da nosa vila foi un dos eixes centrais das preguntas de Jesús, redactor da canle autonómica.

Na seguinte crónica do meu blog profundizarei tamén en cuestións como o concurso da Guía Repsol, El Mejor Rincón 2015, no que o conxunto dos 67 Muíños do Folón-Picón é un dos 17 candidatos. 

Elixirase o lugar máis especial de España, polo seu valor cultural ou natural... e abofé que -sen menospreciar ningún outro sitio- tanto pola súa cantidade de muíños, como pola súa disposición xeográfica e pola infinidade de atractivos históricos, visuais e paisaxísticos deste Paraíso, na miña humilde opinión, o "Folón-Picón", meréceo.

Segue lendo

Los Muíños do Folón-Picón, en el punto de mira

Un placer anunciaros que hoy, jueves 28 de mayo, el periódico La Voz de Galicia se hace eco del documental que realizamos desde Miño Films sobre los molinos de Folón-Picón en las páginas de la revista "El Comarcal de O Val Miñor, O Baixo Miño y A Louriña".

Doble satisfacción también, al ver en la portada de la misma publicación a los inquietos amigos "activistas culturales" Gemma Marqués y Daniel Alonso, coordinadores y artífices del gran trabajo desempeñado en La Casa Taller de A Guarda.

Desde aquí, nuestro agradecimiento a la periodista Míriam Vázquez Fraga por dedicarnos este espacio en "El Comarcal" y realizar una amplia entrevista-reportaje que titula: "Los Muíños do Folón-Picón, en el punto de mira de la cámara".

Segue lendo

"Os Muíños do Folón-Picón", la película

Gravando unha entrevista na compaña de Coímbra e de Cristian Santiago, axudante de produción

Que tal. Como estades. ¡Agardo que ben! O pasado 25 de febreiro xa vos anunciaba nas redes sociais facebook e twitter que "Cristóbal Coímbra e máis eu, ao fronte da produtora audiovisual Miño Films, estamos traballando no documental sobre os nosos queridos Muíños do Folón e do Picón".

Despois de case tres semanas dende esta comunicación, aquí seguimos ao pé do cañón, en plena rodaxe, gravando hai uns días pola zona dos muíños unha actividade cos nenos/as do colexio Manuel Suárez Marquier.

Para este documental contamos coa colaboración e apoio do Concello do Rosal, da Comunidade de Montes de Santa Mariña, de O.L.V.R. e de Activa Dixital.

Queremos que camiñes dende o principio con nós e sexas colaborador e parte activa deste documental. ¿Queres participar? ¿Como? Infórmate no noso correo enviándonos unha mensaxe a minhofilms@gmail.com ou ben danos unha chamadiña a calquera destes teléfonos (637 125 853, Coímbra // 637 311 007, Juan Ramón).

En verdade, un pracer e un orgullo, como rosaleiros, poder realizar esta película dos nosos Muíños, que será gravada en galego, con subtítulos en castelán e -a lo menos- tamén, en inglés e que será presentada a diferentes festivais de cine nacionais e internacionais.

¡Calquera cousa, aquí lle andamos! ¡Bicos e apertas!

Segue lendo

O documental dos Muíños, en La Voz de Galicia

Dende aquí, o meu agradecemento á xornalista Begoña R. Sotelino, que onte, domingo 15 de marzo, publicaba en La Voz de Galicia -tanto na súa edición impresa como na dixital- unha reportaxe sobre o Documental dos Muíños do Folón-Picón, que estamos realizando Cristóbal Coímbra e máis eu coa nosa produtora audiovisual Miño Films.

Teño que confesar que, por culpa do meu cacharro de móbil -que como algúns sabedes, ultimamente "se entrecorta" ou escoitáse como "se estivese nunha caverna"- houbo algunha dificultade de son e certas partes da conversa ou entrevista telefónica non se corresponden exactamente, ao 100%, coa realidade do que se quería expresar, pero bueno, é o de menos.

Como se di no artigo son "licenciado", pero en "amor por O Rosal"; en vez de deportistas que hacen "rafting" a modalidade correcta que se quería comunicar é "rápel"; o de "miles de rutas..." serían as veces que eu subín, sendo centos as guiadas; ou que os Muíños foron declarados Ben de Interese Cultural en 1998 e non en 2003 (sendo nesta data o Premio Agader ao Embelecemento ao Medio Rural).

En verdade, nas declaracións a La Voz de Galicia, non podo negar a miña crecente e fervente devoción polos Muíños e o seu sendeiro: "siempre ha sido una ruta mágica para mí", facendo fincapé a xornalista en que "este año se cumple una década desde que comenzó a mostrar a los visitantes ese entorno y coincidiendo con ese décimo aniversario, tras incontables visitas conociendo palmo a palmo el recorrido, decidió elaborar algo más duradero que una charla a pie de monte que se lleva el viento". 

Lembra Begoña Sotelino que o documental se atopa na plataforma de Verkami: "El proyecto cuenta con colaboración del Concello do Rosal y de la Comunidad de Montes de Santa Mariña (ademais de O.L.V.R., e Activa Dixital), pero para redondear el presupuesto de la producción, el equipo solicita a los internautas 1.000 euros que se pueden donar en aportaciones desde 10 hasta 100 euros. Quedan 22 días de plazo para hacerlo y a cambio, el colaborador consigue diferentes recompensas, que van desde el agradecimiento en los créditos finales hasta camisetas, deuvedés, cenas para dos personas, rutas guiadas por los molinos y reserva de butaca doble en su estreno".

A autora do artigo recalca que "en el 2009 se publicó el libro Os muíños do Folón e do Picón na vila do Rosal. Conxunto histórico-etnográfico de Galicia, que escribió con su padre y el siguiente paso en este proceso ha sido poner voz e imágenes a un enclave que marcó a esta familia".

Remato esta entrada convidándovos a que lle botedes un vistazo á noticia completa en La Voz de Galicia. Graciñas de novo Begoña por ter contactado con nós e por suposto, por esta túa crónica da rodaxe do documental sobre os nosos queridos muíños do Folón-Picón.

¡Bicos e apertas!

Segue lendo

Entrenamiento para el 10k O Rosal en A Valga

Ayer, martes 8 de julio, me fui toda la tarde a entrenar a los montes de A Valga y del Campo do Couto, con motivo de la celebración del evento deportivo 10 O Rosal Feira do Viño, donde tendré el placer de guiar la andaina.

Y hablando de placer, no os imagináis el subidón que me produjo -a pesar de ver aún mucho "quemado" del último incendio- admirar desde O Cabezo la infrecuente imagen completa del sector superior de los molinos de Folón, en concreto, la carreira da Cereixeira (formada por 14 construcciones).

Desde aquí, os animo a todos/as a que participéis en la carrera o en la andaina 10k O Rosal. En los próximos días se cierra el plazo de inscripción. No os perdáis este evento, porque será atractivo a más no poder y ciertamente... ¡histórico!

Cómo inscribirse en el 10k O Rosal. Feira do Viño.

Segue lendo

Entrevista en "Desde Galicia para el Mundo"

Velaquí vos deixo o vídeo da pequena reportaxe que realizou o coñecido programa de televisión "Desde Galicia para el Mundo" (TVE Internacional) sobre os Muíños do Folón e do Picón.

Como veredes, fun convidado para falar -como guía e coautor do libro da súa historia- sobre o noso famoso conxunto de 67 enxeños hidráulicos, declarado pola Xunta de Galicia, Ben de Interese Cultural en 1998.

Dende aquí, a miña noraboa e agradecemento a DGM e en especial a María (xornalista) e a Fran (cámara).

Segue lendo

23 de abril, Día do Libro. Descubre #engalegoleo

Este mércores 23 de abril celébrase en todo o mundo o Día do Libro. (Por suposto, recoméndovos que leades os catro libros que escribín -en galego- xunto con Xoán Martínez Tamuxe).

Segundo me comunican dende a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega, "conscientes da relevancia desta data e da importancia do libro e da lectura no conxunto da cidadanía, a AELG xunto á Compañía de Radio Televisión de Galicia e a Asociación Galega do Libro Infantil e Xuvenil (Gálix), botan a andar unha iniciativa a través da web da CRTVG e de Twitter que, baixo o hastag #engalegoleo, pretende animar o conxunto da cidadanía a recomendar un libro en galego, a explicar por que lles gusta ler, que é a literatura para cada un..."

"En definitiva, trátase de darlle, no Día do Libro, protagonismo esencial á lectura como unha fonte de pracer e compartilo co resto dos internautas-lectores/as-escritores/as que ese día queiran participar".

"A páxina web de referencia é ésta, pero pódese acceder a través do dominio xeral (crtvg.es) desde un banner habilitado para tal efecto". 

¡Bicos e apertas para todos/as... e a ler en galego!

Segue lendo

O CONXUNTO HISTÓRICO-ETNOGRÁFICO DOS MUÍÑOS DO FOLÓN-PICÓN, ÚNICO NO MUNDO

Hai pouco máis dunha semana, o mércores 30 de outubro -e dous meses despois do peor incendio nos últimos anos na comarca do Baixo Miño- decidinme por fin a visitar de novo e a comprobar o estado dunha das miñas paraxes preferidas e que sempre levo no corazón: a ruta de sendeirismo (PR-G 94) que percorre os 67 muíños do conxunto histórico-etnográfico do Folón e Picón (O Rosal, Pontevedra). Aquí vos deixo as fotografías desta visita.

Se ben a zona está bastante afectada polo lume, teño que confesar que, a simple vista, me esperaba que fose moito peor (refírome ás inmediacións máis próximas destes enxeños hidráulicos e ao sendeiro en si). De todas maneiras, claro está, tardaranse anos -e décadas- en que toda a contorna volva a ser "como antes".

O impacto na natureza, evidentemente, foi brutal. Está nas nosas mans axudar e colaborar para que unha desgraza desta magnitude non se volva xamais a repetir. 

É a nosa obriga polo tanto, concienciar aos propios veciños, adultos e nenos/as, -así como aos potenciais visitantes- da importancia de salvagardar o noso fermoso e rico patrimonio natural/cultural. 

Pola miña parte póñome á disposición de calquera persoa, institución ou entidade que avogue pola defensa dos máis famosos artefactos hidráulicos do mundo. ¿Do mundo? 

Pois si, efectivamente, o conxunto dos muíños do Folón e Picón é único: pola súa singular cantidade (67 enxeños), polo seu excepcional emprazamento e pola súa orixinal e novidosa canalización da auga.

Proba disto foi a intervención cunha ponencia de Xoán Martínez Tamuxe (coautor comigo do libro Os Muíños do Folón e do Picón na Vila do Rosal. Conxunto Histórico-Etnográfico de Galicia) o pasado 2012 no "VIII Congreso Internacional de Molinología". Alí reuníronse os maiores especialistas do tema a nivel mundial e ante as diferentes cuestións formuladas por Tamuxe, houbo unanimidade na resposta: "Efectivamente, los molinos de Folón y Picón en O Rosal (Pontevedra-Galicia) son exclusivos e incomparables".

A partir deste mes de novembro e durante o vindeiro 2014 porei o meu pequeno gran de area, organizando diferentes visitas e rutas culturais guiadas tanto pola ruta de sendeirismo dos Muíños do Folón e Picón como pola vila do Rosal en xeral. Só mostrando e dando a coñecer o noso patrimonio conseguiremos que se respecte e se valore como se merece.

¡Ata a próxima. Se non chove esta fin de semana, vémonos na tradicional Romaría de San Martiño. Graciñas a todos/as. Bicos e apertas!

Segue lendo