III EDICIÓN DO CONCURSO DE XOVES INTÉRPRETES ANTONIO GRANJA 2016

Juan Ramón foi o presentador deste certame, organizado pola Agrupación Musical do Rosal que preside Iván Diego Martínez

PRESENTADOR DO II CONCURSO VECIÑAL DA TORTILLA DE PATACA (PÍAS-O ROSAL)

Este orixinal e divertido evento sociogastronómico serviu de inauguración dos actos e festexos da tradicional Feira de San Gregorio

REPORTAXE DE FÁUNICAS DO NOSO ENCONTRO COS OSOS EN KODIAK E KATMAI (ALASKA)

Incrible experiencia a vivida nas lonxanas e salvaxes terras de Alaska, fotografiando aos osos pescando en plena e idílica natureza

GUÍA OFICIAL NA VILA DO ROSAL DA EXPERIENCIA ECOTUR DE UNIMINHO

Explicacións da Cultura Cabaqueira no Centro Etnográfico, visita aos muíños do Folón e aos petróglifos de Ghorghalado en Eiras

PRESENTACIÓN DE TODAS AS CATEGORÍAS DO ACANOR ATLÉTICO NOVÁS DE BALONMÁN

O Restaurante Juan (O Rosal) acolleu este acto deportivo no que se presentou un por un a todos os xogadores/as para a tempada 2015-2016

MES DE RODAJE Y VIAJE POR NEW YORK, MONTREAL (CANADÁ) Y ALASKA (ESTADOS UNIDOS)

En la imagen, Juan Ramón desplegando orgulloso la bandera de O Rosal con la Estatua de la Libertad al fondo (Liberty Island-New York)

A II ANDAINA 10K O ROSAL FEIRA DO VIÑO VISITA O TAMUXE E AS ACEÑAS

Os participantes na andaina posando para a posteridade na área recreativa do Muíño das Aceñas (San Miguel de Tabagón)

O ACANOR ATLÉTICO NOVÁS PRESENTOUSE AO GRANDE ANTE A SÚA AFECCIÓN

Na imaxe, presentando ao xogador David Lechuga e ao novo adestrador do primeiro equipo, “Jota”, na balconada do Concello do Rosal

PRESENTACIÓN DA II EDICIÓN DA CARREIRA E ANDAINA 10K O ROSAL FEIRA DO VIÑO, 2015

Con Serafín Martínez Acevedo, coordinador da 10k O Rosal, na presentación da XXIII Feira do Viño do Rosal que tivo lugar na Abadía das Eiras

BORJA OUBIÑA, CAPITÁN DO REAL CLUB CELTA DE VIGO, ANUNCIA A SÚA RETIRADA

Na imaxe, entrevistando a Oubiña para a canle de Miño Films TV, na presentación da pasada edición da carreira e andaina 15k del Atlántico

PRESENTACIÓN DA PLANTILLA DO CLUB CICLISTA O ROSAL PARA A TEMPADA 2015

O evento serviu como homenaxe ao ciclista Raúl Fernández. Na imaxe, co seu compañeiro Toñi Portela, autoridades municipais e plantilla do Club

1ª ANDAINA DE SANTA CRUZ A SAN LOURENZO (A GUARDA- O ROSAL –GOIÁN, TOMIÑO)

Juan Ramón foi o guía do concello do Rosal nesta camiñada organizada polos tres municipios baixomiñotos e que se celebrou o 21 de febreiro

PRESENTADOR-SPEAKER DA CARREIRA E ANDAINA “I SAN SILVESTRE O ROSAL”

Organizada polo Club de Atletismo Manuel Suárez Marquier e o Concello, a San Silvestre reuniu a máis de 300 participantes

A ANDAINA 15K REÚNE A MÁIS DE 150 PERSOAS, PERCORRENDO OIA, O ROSAL E A GUARDA

A segunda edición do evento deportivo-cultural “ 15k del Atlántico” superou os 800 participantes. O atleta Pedro Nimo volveu a vencer na carreira

PRESENTACIÓN OFICIAL DE LA CARRERA Y LA ANDAINA “15K DEL ATLÁNTICO"

En la imagen, intervención de Juan Ramón, junto a los deportistas Serafín Martínez, Borja Oubiña y los alcaldes de O Rosal, A Guarda y Oia.

JUAN RAMÓN E CRISTÓBAL COÍMBRA CREAN A PRODUTORA AUDIOVISUAL “MIÑO FILMS”

Miño Films traballa para particulares, empresas e medios de comunicación, gravando eventos culturais e deportivos, spots publicitarios, festas, etc.

COS DEPORTISTAS ÓSCAR VICENTE E SERAFÍN MARTÍNEZ NA RADIO MUNICIPAL DE TUI

Entrevista na Radio Municipal de Tui como coordinadores da primeira edición do evento deportivo-cultural 10k O Rosal Feira do Viño

ENTREVISTA PARA O PROGRAMA “DESDE GALICIA PARA EL MUNDO” (TVE INTERNACIONAL)

Juan Ramón foi entrevistado para o coñecido programa do Canal Internacional de TVE sobre os 67 Muíños do Folón e do Picón (O Rosal)

REPORTAXE FOTOGRÁFICA DO II RECOÑECEMENTO AO MÉRITO DEPORTIVO, O ROSAL 2014

Na imaxe, Juan Ramón, presentador desta segunda Gala do Deporte 2011-2014, dando a benvida aos homenaxeados/as e público asistente

O ROSAL HOMENAXEA AOS SEUS DEPORTISTAS. II RECOÑECEMENTO AO MÉRITO DEPORTIVO

Este sábado 12 de abril presentará no Auditorio Municipal a gala onde se premiarán aos deportistas máis destacados entre os anos 2011 e 2014

RAÚL FERNÁNDEZ, CAMPIÓN DE ESPAÑA, DISPUTARÁ O MUNDIAL DE CICLOCROSS 2014

Na imaxe, Raúl con Juan Ramón, na recepción oficial que se lle ofreceu no Rosal tras as súas vitorias en Dumbría (A Coruña) e Segorbe (Castellón)

XUNTANZA DOS MEMBROS DO INSTITUTO DE ESTUDIOS TUDENSES NA ÁREA PANORÁMICA

De esquerda a dereita: Rafael Sánchez Bargiela, Marta Cendón Fernández, Silvia González Soutelo, Juan Ramón, Xavier Añoveros Trías de Bes, Ernesto Iglesias Almeida, Antonio Hernández Matías, Jaime Garrido Rodríguez, Clodio González Pérez e Xoán Martínez Tamuxe.

MÁXIMO ESPECTÁCULO E NIVELAZO NO V CAMPIONATO DE FUTBOLÍN OS CABAQUEIROS

De pé: Gera, Dani, Galis, Ángel, Sevi, Gus, Yors, José, Xián, 29, Tuka e Luis. Abaixo: Trinta, Ruth, Pipu, Juan, Frony, Dieguito, Diego e Yeya

PRESENTACIÓN DO EVENTO DEPORTIVO “15K DEL ATLÁNTICO” NO TALASO (MOUGÁS-OIA)

Na Praza do Calvario (O Rosal) con Serafín Martínez Acevedo, exciclista profesional e coordinador desta fermosa carreira pola costa

NORABOA A YOEL, PORTEIRO DO REAL CLUB CELTA DE VIGO (PRIMEIRA DIVISIÓN DE FÚTBOL)

Na imaxe, co cancerbeiro vigués, titular do equipo olívico nesta tempada 2013/2014, nunha recente visita realizada a O Rosal

II CHURRASCOPEN DE FUTBOLÍN O ROSAL 2013. CHURRASCO, FUTBOLÍN E TUTE

Na imaxe, os participantes que disfrutaron desta segunda edición do “Churrascopen”, celebrada no Bar Troya (Marzán-O Rosal)

BEMBRIVE (VIGO) ACOLLEU A II EDICIÓN DE GALICIA AWARDS CACHE 2013

Por segundo ano consecutivo a Organización do evento de Geocaching volveu a elixir a Juan Ramón como presentador da gala de premios

JUAN RAMÓN INTERVIU NO PROGRAMA “DESCUBRINDO O BAIXO MIÑO” DA RMT

Na imaxe, co director da emisora, José Font Moldes e cos seus compañeiros, os historiadores Suso Vila, Xoán M. Tamuxe e Rafael S. Bargiela

O ROSAL ACOLLEU O IV CAMPIONATO DE FUTBOLÍN OS CABAQUEIROS 2012

Na imaxe, os 26 xogadores/as que participaron neste evento do XXV aniversario da Festa na honra dos Mestres telleiros do Baixo Miño

ENTREVISTA A ÓSCAR VICENTE RODRÍGUEZ, CAMPIÓN DE ESPAÑA DE TRIATLÓN 2012

Na imaxe, co triatleta rosaleiro, que foi recibido no Concello polo Alcalde, a tenente de Alcalde e a concelleira de Cultura

JUAN RAMÓN FOI O PRESENTADOR DA I EDICIÓN DE GALICIAN AWARDS CACHE 2012

Na imaxe, en Bembrive (Vigo), geocachers, participantes e organizadores desta entrega de premios aos mellores tesouros (cachés) de Galicia

O EQUIPO FORNELOS/CRUCES, CAMPIÓN DO III OPEN DE FUTBOLÍN O ROSAL 2012. BAR TROYA

Sergio Diego Fernández (Frony) e Carlos Álvarez Antúnez (Sevi) foron os vencedores deste torneo no que participaron 32 xogadores/as

NO XXXIII FESTIVAL DE PARDIÑAS (GUITIRIZ) E NAS XCIX FESTAS DO MONTE (A GUARDA)

Na imaxe, comezando a romaría ao Monte Santa Trega con Olalla, Luis, Pedro e Juan, tras asistir á VI Festa do Percebe de Viladesuso (Oia)

JUAN RAMÓN PARTICIPOU NA HOMENAXE DO ROSAL A FLORINDO ÁLVAREZ MARTÍNEZ

Na imaxe, recitando “Sueño poético de mi Marzán” da autoría de Florindo Álvarez Martínez, coñecido popularmente como Floro de Pancenteo

AGRADECEMENTO Á COMUNIDADE DE MONTES DE SANTA MARIÑA DE BAÍÑA

Este sábado 2 de xuño fomos convidados a unha xuntanza-sardiñada no Centro Social e Cultural de Santa Mariña de Baíña (Baiona)

VILAMEÁN ACOLLEU A PRESENTACIÓN DO LIBRO SOBRE OS MUÍÑOS DO PORTO

Na imaxe, os autores con Celso Fernández, presidente da Comunidade de Montes e con Rosa Dopazo, alcaldesa pedánea

JUAN RAMÓN PRESENTOU O I RECOÑECEMENTO AO MÉRITO DEPORTIVO DO ROSAL

O acto celebrouse o 20 de febreiro de 2011 no Auditorio Municipal, homenaxeando a deportistas e clubs da vila

TAMUXE E JUAN RAMÓN PRESENTAN O LIBRO SOBRE OS MUÍÑOS DO FOLÓN E PICÓN

Os autores estiveron acompañados polo presidente da Deputación de Pontevedra, Rafael Louzán e o Alcalde do Rosal, Jesús Mª Portela

PRESENTACIÓN DO LIBRO SOBRE A MADANELA (BURGUEIRA E BARRANTES)

Na imaxe, o presidente e o secretario da Comunidade de Montes de Barrantes, cos autores

DENDE 2005 VEN REALIZANDO RUTAS GUIADAS POLOS MUÍÑOS DO FOLÓN E DO PICÓN

Na imaxe, coas alumnas da Escola Superior de Turismo Welton, de Vigo, ao pé da carreira de Martín, no sector medio dos muíños do Folón

JUAN RAMÓN, UN DOS REPRESENTANTES DO CONCELLO DO ROSAL NA XXX EDICIÓN DE FITUR

Na imaxe, en Madrid, na Feria Internacional de Turismo, coa actriz galega María Castro, unha das “madriñas” do Camiño Portugués pola Costa

EN 2009 CREA O I CAMPIONATO DE FUTBOLÍN NA HONRA DOS MESTRES CABAQUEIROS

Na imaxe, xogadores, colaboradores e telleiros pousando durante a entrega de premios na Festa do Cabaqueiro 2010

JUAN RAMÓN É O GUÍA DAS ANDAINAS CULTURAIS “O ROSAL. COÑECE O TEU CONCELLO”

Na imaxe, os participantes da andaina eclesiástica de abril do pasado ano, diante da capela de San Vicente (Marzán)

Mostrando entradas con la etiqueta Julio Martínez Martínez (escultor). Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Julio Martínez Martínez (escultor). Mostrar todas las entradas

martes, 15 de diciembre de 2015

Un gran petróglifo e unha ruta digna de admirar


O pasado sábado 12 de decembro, de mañá, asistín á presentación oficial do recén recuperado Petróglifo de Ghorghalado, sito na parroquia rosaleira de San Bartolomeu das Eiras.


Nesta primeira visita, despois da restauración e intervención sobre os gravados por parte dos correspondentes organismos, convidados polo Concello do Rosal, achegueime co meu pai, o historiador e arqueólogo Xoán Martínez Tamuxe.


Xa de tarde, na andaina organizada tamén polo Concello e dirixida por Antonio Castro Rozados, con paseo á capela da Madanela pola súa fermosa senda, cunhas paisaxes dignas de admirar, fun na compaña do amigo escultor da vila, Julio Martínez Martínez.


A partir de agora vén, quizais o máis difícil, o mantemento deste patrimonio. Agardemos que a conservación, limpeza e o civismo da xente que o visita, estea á altura do descubrimento e da actuación levada a cabo. 


Hai que ter fe en que si, xa que non cabe dúbida que é unha importante parte da nosa cultura, das nosas raíces. Dende aquí, noraboa a todos/as que o fixeron posible.

martes, 19 de mayo de 2015

A web cultural "Noticias O Rosal" cumpre 7 anos


Boas a todos/as!

Pois si, é un pracer comunicarvos que este mes cúmprense exactamente ¡¡7 anos!! da fundación da web cultural Noticias O Rosal.

Un 16 de maio de 2008 deume por crear un blog -en galego, apolítico e independente- sobre a miña querida vila rosaleira, que, por certo, a día de hoxe, se mantén na Rede sen ningunha axuda económica pública ou privada. 



Pensándoo ben co paso dos anos, quizais -seguramente- influíu daquela o repentino falecemento, días antes, dun dos mellores profesores que tiven, Xosé Carlos Gómez Alfaro (ademais de gran escritor e magnífico poeta). Non en van, este blog persoal dende o que vos escribo tamén naceu por aquelas datas, sendo a primeira entrada, unha pequena homenaxe á súa persoa.

Pola súa banda, o amigo escultor rosaleiro Julio Martínez foi o protagonista da primeira noticia da web, con motivo dunha exposición súa na vila da Guarda. 



Aínda que dende 2013 xa non se realizan reportaxes fotográficas, Noticias O Rosal segue compartindo na web e nas redes sociais (con miles de seguidores) as novas máis salientables do día a día da vila e dos seus veciños.

Como director de Noticias O Rosal, a "web cultural e voluntaria da información do Baixo Miño", o meu sincero agradecemento a todos/as por estar aí durante estes 7 anos. 



Sempre que a ilusión e o meu "tempo libre" o permitan, podo asegurarvos que se seguirá actualizando. ¡GRACIÑAS!

¡Saúdos a todos os lectores/as, que aínda que a páxina "fale" en galego, seguídela dende México, Suiza, Estados Unidos, Portugal, Francia, Reino Unido, Brasil, Alemaña, Venezuela, etc, etc! 

¡Bicos e apertas!

domingo, 7 de diciembre de 2014

Admiración e recoñecemento para Julio Martínez



Abro hoxe, domingo 7 de decembro, o facebook e me atopo con esta foto compartida da pasada Andaina 10k O Rosal. Feira do Viño e cun comentario -case a modo de pequeno artigo ou reflexión- do escultor rosaleiro Julio Martínez Martínez.

Certamente a admiración e recoñecemento á súa persoa e ao seu traballo son, por suposto, mútuos... e como diría o outro Julio -Iglesias-: "Y lo sabes". 

Non en van, hai unhas semanas convidaba nas redes sociais a visitar o seu blog, cun pequeno titular: "Calidad humana, artística y trabajo, 100% recomendable". Hoxe,  claro está, reafírmome en todo o dito.



En verdade, non me gusta moito que "me boten flores", pero vindo de Julio Martínez estas palabras toman para min un gran valorCreo que se pasa un pouco pola amizade que nos une (jeje) pero aínda así quero dende aquí agradecerlle este detalle comigo.

Sen dúbida, pareza tontería ou non, me dará forzas para afrontar con máis alegría e ilusión calquera proxecto ou actividade deportivo-cultural que sirva para disfrute de todos os veciños/as do noso querido Rosal e do Baixo Miño.

¡Unha forte aperta!


jueves, 24 de julio de 2014

Gracias a todos los que forman 10k O Rosal




Meses de mucho trabajo e ilusión culminaron el pasado 20 de julio en la rosaleira Praza do Calvario, con la celebración de la primera edición de la andaina y la carrera 10k O Rosal Feira do Viño.



Desde aquí, en primer lugar, mi agradecimiento para Serafín Martínez Acevedo y Óscar Vicente Rodríguez, coordinadores e impulsores de este evento deportivo-cultural, que me confiaron la dirección de la andaina. 



Mi reconocimiento y gratitud a los casi 500 participantes, a los voluntarios, colaboradores y patrocinadores de este 10k O Rosal Feira do Viño 2014. Tengo la agradable sensación de que con la fuerte unión y compromiso de todos hemos conseguido hacer algo, grande, muy grande. 



Quisiera destacar la profesionalidad e implicación mostrada en todo momento por el periodista Terio Carrera, nuestro speaker oficial del 10k O Rosal. 



La sencillez, cercanía y gran humor del actor Marcos Pereiro, así como la fantástica predisposición y entusiasmo de Julio Martínez, escultor de la villa, que no duda nunca en colaborar en pro de la cultura de su pueblo, esta vez con una exposición al aire libre que pudimos admirar durante la andaina.





¡Gracias al Concello, a Banco Mediolanum, a Championchipnorte, a Cristóbal Coímbra, a Sergio Casal "Yeya", a las bodegas, Restaurante Juan, Bodegón-Tapería Os Seixiños, etc, etc... a todos, enhorabuena por vuestra ayuda y colaboración!





Os invito a que visitéis el perfil oficial de facebook del 10k O Rosal, donde aún a día de hoy se están publicando cientos de imágenes de esta jornada deportiva y cultural inolvidable.



Todas las clasificaciones y resultados de la carrera 10k O Rosal, que finalmente ganaron Nuno Ribeiro y Paula Mayobre, en este enlace.

Vídeo resumen del 10k O Rosal. Feira do Viño.

miércoles, 2 de julio de 2014

Nova obra de Julio Martínez, escultor do Rosal



Hoxe, martes 1 de xullo, achegueime ata o barrio de Caselas (Fornelos-O Rosal) tras recibir a invitación do escultor da vila, Julio Martínez Martínez, para coñecer no seu taller a súa última obra.


Trátase dun busto -a piques de ser rematado- dun coñecido persoeiro xa falecido, que foi encargado por un particular e que marchará estes días rumbo a Porriño. O seu tamaño ronda os 70 cm de alto polos 50 cm de ancho (con estas proporcións "reais" estaríamos falando dunha persoa que mediría uns 3'20 metros... ¡case nada!).


O rosaleiro Julio Martínez Martínez segue desta maneira coa súa autodidacta, progresiva e, a bo seguro, imparable faceta artística. De feito, a súa excelente calidade escultórica, á vista queda... da calidade humana, só vos convido a que o coñezades. De 10.


E falando de 10... ¡Xa vos anuncio -con orgullo e satisfacción- que Julio Martínez colaborará co evento deportivo-cultural 10k O Rosal Feira do ViñoEn concreto na andaina, pois os participantes tamén poderán disfrutar da visita -preto da Pesqueira- a unha idílica exposición ao aire libre con diferentes obras da súa autoría.

miércoles, 20 de noviembre de 2013

PRESENTACIÓN DO LIBRO "HISTORIA DE GALICIA" NO CENTRO SOCIAL FUSCALHO



O pasado venres 15 de novembro, despois da visita a La Casa Taller, achegueime con Gemma e Julio ata o Centro Social Fuscalho*, tamén de A Guarda, para asistir á presentación do libro Historia de Galicia, da autoría do recoñecido catedrático e doutor, Anselmo López Carreira.


Neste acto cultural puiden saudar entre o público, ademais da propia xente do "Fuscalho", ao cabaqueiro e artesán rosaleiro, José Álvarez Alonso "Buraco" e ao estudoso guardés, José Antonio Uris Guisantes.


Cunha magnífica oratoria, o historiador galego López Carreira cautivou aos asistentes explicando os pormenores dun libro que contén máis de 300 páxinas e que pretende ser claramente divulgativo, "focalizado dende unha perspectiva na que Galicia constitúe o seu propio centro".


Dende aquí, a miña noraboa a Anselmo López Carreira pola publicación deste seu novo libro e ao C.S. Fuscalho, por acoller este tipo de iniciativas culturais.

*O Centro Social Fuscalho atópase en nova localización dende o 25 de outubro, isto é, emprazado no antigo local do restaurante Balueiro, no Paseo Marítimo de A Guarda.


martes, 19 de noviembre de 2013

VISITA A "LA CASA TALLER" (A GUARDA), NA COMPAÑA DO ESCULTOR JULIO MARTÍNEZ


Gemma Marqués, Julio Martínez, Daniel Alonso e Bruce Salinas

Este venres 15 de novembro, visitei por fin, co amigo escultor Julio Martínez Martínez, La Casa Taller en A Guarda (Pontevedra), aproveitando a invitación para ver a exposición "Japónica. Conexiones artísticas japo-guardesas" que estará aberta ao público ata o 30 de novembro (de 18 a 21 horas).


Sen dúbida, La Casa Taller é lugar obrigado para os amantes da arte, da cultura... e máxime, para o potencial turista que decida achegarse ata a vila da Guarda e ao Baixo Miño. Unha pequena proba de todo isto é, precisamente a mostra internacional "Japónica".

Dende aquí, todo o meu apoio e agradecemento aos artistas Gemma Marqués e Daniel Alonso, anfitrións deste fermoso espazo creativo en pleno paseo marítimo guardés.



P.D.: Déixovos o vídeo de presentación da banda The Loopholes, formado polo propio Daniel Alonso e Bruce Salinas (co que cadramos tamén o venres, no ensaio deste dúo, que pronto sacará un single en vinilo).

lunes, 12 de agosto de 2013

VISITA CO ESCULTOR JULIO MARTÍNEZ AOS IMPRESIONANTES PETRÓGLIFOS DO TETÓN



O pasado venres 9 de agosto, despois de asistir no pavillón municipal do Rosal aos actos da I Xuntanza do Mecalia Atlético Novás, achegueime ata a vila de Tomiño.


Concretamente fun na compaña do amigo Julio Martínez Martínez, escultor rosaleiro, a un "interesante e moi divertido coloquio" sobre gravados rupestres celebrado diante da casa do concello de Tomiño e a unha visita nocturna que nos levou a coñecer dunha singular maneira os petróglifos do Monte Tetón.


Este evento, que estivo organizado polo municipio tomiñés e polo Instituto de Estudos Miñoranos, contou coa dirección e explicacións oportunas de Xosé Lois Vilar Pedreira, historiador, arqueólogo e subdirector do IEM, ademais da colaboración de diferentes membros deste colectivo.


Felicitar dende aquí aos organizadores e promotores deste tipo de actividades socioculturais, xa que sen dúbida enriquecen en gran medida a sabedoría popular da xente da Comarca. 


Ademais, fai ser consciente dunha forma amena a todo aquel participante, da defensa que todos xuntos debemos realizar deste patrimonio de incalculable valor, obra dos nosos antepasados. 

De día, no petróglifo de Portaxes (Calcolítico-Idade do Bronce: 3000-2000 antes de Cristo).


jueves, 11 de julio de 2013

EXPOSICIÓN DE XOÁN PIÑEIRO. TALLER E ARTISTA. ESTE SÁBADO DÍA 13 NA GUARDA



Tal e como se comunica dende a concellaría de Cultura da Guarda e hoxe lembran nas redes sociais escultores como o rosaleiro Julio Martínez Martínez, este sábado 13 de xullo ás 21.00 horas, inaugúrase na Casa dos Alonsos (Praza do Reló) unha exposición dedicada a Xoán Piñeiro.

A mostra, cuxa comisaria será a súa filla, Cuqui Piñeiro, "broncista e herdeira do legado do seu pai dende a Fundición Artebronce (antano taller de Xoán Piñeiro) de Goián", estará aberta ao público ata o 1 de setembro deste ano, de martes a sábado (de 11 a 14 e de 20 a 22 horas) e o domingo (de 11 a 14 horas).